15 września: Matka Boża Bolesna

15 września Kościół obchodzi wspomnienie Matki Bożej Bolesnej. Jest to dzień szczególnie ważny dla franciszkanów ponieważ jedną z istotnych cech duchowości św. Franciszka był właśnie kult pasyjny. Pielęgnują go zatem i franciszkanie od początku powstania Zakonu. Świadczy o tym chociażby istnienie najsłynniejszej sekwencji poświęconej Matce Bożej cierpiącej pod krzyżem „Stabat Mater”, której autorem jest właśnie franciszkanin, Jacopone da Todi, a którą do dziś Kościół czyta w uroczystość Matki Bożej Bolesnej.

Wspomnienie Matki Bożej Bolesnej jest także szczególnym dniem dla franciszkanów z krakowskiej Bazyliki św. Franciszka z Asyżu. To właśnie u nich znajduje się słynący łaskami, koronowany papieską koroną obraz Smętnej Dobrodziejki Krakowa. Późnogotycki wizerunek autorstwa nieznanego artysty umieszczony jest w kaplicy Matki Bożej Bolesnej, wydzielonej w XIX w. z północnego ramienia krużganków.

Wielu historyków przypisuje autorstwo obrazu Mistrzowi Jerzemu lub komuś z jego szkoły. Obraz nie jest jednak podpisany, w odróżnieniu od innych prac Mistrza Jerzego. Być może stanowi on fragment większego dzieła, np. tryptyku, pokazującego Matkę Bożą z jednej i św. Jana Ewangelistę z drugiej strony krzyża. Tę hipotezę mogłoby potwierdzać ustawienie postaci Marii, skierowane ku lewej stronie.

Artysta przedstawił w rysach twarzy i całej postaci boleść i smutek Matki patrzącej na mękę i śmierć Syna. Zaczerwienione i przepełnione łzami oczy, układ ust, załamane ręce oraz strój podkreślają Jej ból. Dodatkowo symbolizuje go miecz przeszywający serce. Tło obrazu ma złoty deseń, na którym czterej aniołowie trzymają narzędzia Męki Pańskiej.


Więcej w papierowym wydaniu Posłańca 5/2018

.